ཐབས་ལམ
ཝེབ་ས་ཁོངས་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་དང་ གཞུང་གི་འགོ་འཁྲིདཔ་ཚུ་གིས་ ཚོགས་རྒྱན་བཀོད་མི་ཚུ་ལུ་ བྱིན་མི་ཁས་ལེན་དང་ དེའི་ཤུལ་ལས་ ག་ཅི་བྱུང་ཡི་ག་ ཐོ་བཀོད་འབདཝ་ཨིན། ད་ལྟོ་ ནཱ་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་ 144, འགོ་འཁྲིདཔ་ 270 དང་ ཁོང་གིས་འབད་མི་ ཁས་ལེན་ 1,811 ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་ཡོད། ཤོག་ལེབ་འདི་གིས་ ཁས་ལེན་ཅིག་ ཝེབ་ས་ཁོངས་ནང་ ག་དེ་སྦེ་ཚུདཔ་ཨིན་ན་ དེའི་གནས་སྟངས་ ག་དེ་སྦེ་ ཐག་བཅདཔ་ཨིན་ན་ སྐུགས་ཀྱི་དོན་ཚན་ ག་ཅི་ཨིན་ན་ དེ་བཞིན་དུ་ ཚད་མཉམ་སྦེ་ གལ་ཆེ་བའི་ དེའི་དོན་ཚན་ ག་ཅི་མེན་ན་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་ཨིན།
ཁས་ལེན་སྦེ་ ག་ཅི་རྩིས་ཨིན་ན
ཁས་ལེན་ཟེར་མི་འདི་ མ་འོངས་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཅིག་གི་སྐོར་ལས་ ངེས་གཏན་དང་ ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཚུགས་པའི་ དམ་འཆའ་ཅིག་ཨིནམ་དང་ དེ་ཡང་ འགོ་འཁྲིདཔ་ རང་དོ་ ཡང་ན་ ཁོང་གི་མིང་ཐོག་ལས་ འབད་མི་ཨིན: བསྒྲགས་ཡིག་ གསུང་བཤད་ གསར་ཤོག་གསལ་བསྒྲགས་ འདྲི་བ་འདྲི་ལན་ ཡང་ན་ མི་སྡེའི་བརྡ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་ཅིག་ནང་།
“ང་བཅས་ཀྱིས་ ལོ་ 2027 ཚུན་ སྨན་ཁང་ཆུང་ཀུ་ 500 བཟོ་འོང་” ཟེར་མི་འདི་ ཁས་ལེན་ཅིག་ཨིན། “ང་བཅས་ འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཏོག་ ལེགས་ཤོམ་ལུ་ དམ་འཆའ་ཡོད” ཟེར་མི་འདི་ ཁས་ལེན་མེན། ག་ཅི་སྨོ་ཟེར་བ་ཅིན་ དེ་བསྒྲུབ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་མེན་ན་ ཤུལ་ལས་ ག་གིས་ཡང་ སྟོན་མི་ཚུགས། ཧེ་མ་ལས་ འབད་ཚར་ཡོད་པའི་ལཱ་གི་སྐོར་ལས་ བཤད་མི་ དབྱེ་ཞིབ་པ་ཚུ་གི་ སྔོན་དཔག་ དེ་ལས་ ཁ་ཐུག་ཚོགས་པའི་ མི་ཚུ་གི་ཁས་ལེན་ཚུ་ ཐོ་བཀོད་མི་འབད།
གནས་སྟངས་ ག་དེ་སྦེ་ ཐག་བཅདཔ་ཨིན་ན
ཁས་ལེན་རེ་རེ་ལུ་ གནས་སྟངས་གཅིག་ཡོདཔ་དང་ དེ་དང་གཅིག་ཁར་ ཡིག་ཐོག་གི་འགྲེལ་བཤད་དང་ དེའི་རྒྱབ་རྟེན་འབྱུང་ཁུངས་ཚུ་ཡང་ ཡོད།
- གྲུབ་ཡོདཔ. ཁས་ལེན་འདི་ ག་དེ་སྦེ་ལབ་མི་བཞིན་དུ་ གཙོ་བོ་ར་ བསྒྲུབ་ཡོདཔ་ཨིན།
- ཆ་ཤས་གྲུབ་ཡོདཔ. གལ་གནད་ཅན་གྱི་ཆ་ཤས་ཅིག་ བསྒྲུབ་ཡོད་རུང་ ཁས་ལེན་འབད་མི་ལས་ ཉུང་སུ་ཨིན།
- བསྒྲུབ་བཞིན་ཡོདཔ. ལག་ལེན་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལཱ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཡོདཔ་དང་ གྲུབ་འབྲས་འདི་ ད་ལྟོ་ཚུན་ ཐག་མ་ཆོད།
- མཚམས་ཆད་ཡོདཔ. ལཱ་འགོ་བཙུགས་ཡོད་རུང་ མཚམས་ཆད་ཡོདཔ་ ཡང་ན་ རྒྱབ་ཁར་ལོག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།
- འགོ་མ་བཙུགས. ད་ལྟོ་ཚུན་ གལ་གནད་ཅན་གྱི་ལཱ་ག་ནི་ཡང་ འབད་དེ་མེད།
- ཉམས་ཡོདཔ. ཁས་ལེན་འདི་ བཀོ་བཞག་ཡོདཔ་ ཡང་ན་ ཕྱིར་བསྒྱུར་ཡོདཔ་ ཡང་ན་ མ་བསྒྲུབ་པར་ དུས་ཚོད་ལས་བརྒལ་ཡོདཔ་ཨིན།
ཁས་ལེན་ཅིག་ ག་ཅི་བཤད་ཡི་ག་ དེའི་གཞི་ལུ་ གདེང་འཇོག་འབདཝ་ཨིན། སྲིད་བྱུས་འདི་ ཤེས་རབ་ཅན་ཨིན་ན་མེན་ན་གི་གཞི་ལུ་ མེན། གནས་སྟངས་ཅིག་གི་སྐོར་ལས་ བློ་གྲོས་ཅན་གྱི་མི་ཚུ་ བསམ་འཆར་མ་མཐུན་པ་ཅིན་ འགྲེལ་བཤད་ནང་ བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། གནས་སྟངས་ འགྱུར་བ་ཅིན་ ཧེ་མའི་གནས་སྟངས་ཚུ་ ཚེས་གྲངས་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྦེ་ མཐོང་ཚུགས།
ཁས་ལེན་གྲུབ་ཚད་ཀྱི་སྐུགས
སྐུགས་འདི་ འགོ་འཁྲིདཔ་ཅིག་གི་ ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོད་པའི་ཁས་ལེན་ཚུ་ནང་ལས་ བསྒྲུབ་ཡོད་པའི་ཆ་ཚད་ཨིནམ་དང་ 0 ལས་ 100 ཚུན་གྱི་ཚད་གཞི་ནང་ སྟོནམ་ཨིན། གྲུབ་ཡོདཔ་ཁས་ལེན་ཅིག་ 1, ཆ་ཤས་གྲུབ་ཡོདཔ་ 0.5, བསྒྲུབ་བཞིན་ཡོདཔ་ 0.25, དེ་ལས་ མཚམས་ཆད་ཡོདཔ་ ཉམས་ཡོདཔ་ ཡང་ན་ འགོ་མ་བཙུགས་པའི་ཁས་ལེན་ཚུ་ 0 སྦེ་ རྩིས་འབདཝ་ཨིན། བསྡོམས་འདི་ ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོད་པའི་ཁས་ལེན་གྱི་གྱངས་ཁ་གིས་ བགོཝ་ཨིན།
ཁས་ལེན་གྱི་གྱངས་ཁ་ གལ་ཆེ། སྐུགས་རེ་རེ་གིས་ ཁས་ལེན་ག་དེམ་ཅིག་གི་གཞི་ལུ་ཨིན་ན་ སྟོནམ་ཨིན། ཁས་ལེན་ 6 ལས་ཉུང་པ་ཅིན་ སྐུགས་འདི་ གནས་སྐབས་སྦེ་ རྟགས་བཀལ་ཏེ་ ཐལ་མདོག་ནང་ སྟོནམ་ཨིནམ་དང་ ཧེ་མའི་འགོ་འཁྲིདཔ་གི་སྐུགས་དང་ ག་བསྡུར་མི་འབད།
ཁས་ལེན་གསརཔ་ཚུ་ སྒུག་དགོ། ད་ལྟོ་ལས་འཛིན་འབད་བཞིན་ཡོད་པའི་འགོ་ཁྲིད་པ་ཅིག་གིས་ ལོ་གཅིག་ལས་ཉུང་བའི་ཧེ་མ་ ཁས་བླངས་ཡོད་པའི་ ད་ཚུན་ འགོ་མ་བཙུགས་པའི་ཁས་ལེན་ཅིག་ ཐོ་ནང་བཀོད་ཡོད་རུང་ སྐུགས་ནང་ལས་ བཏོན་བཞགཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ དུས་རིམ་གསརཔ་ཅིག་གི་ ལས་རིམ་འདི་ གསལ་བསྒྲགས་འབད་མི་ཉིནམ་ར་ འཐུས་ཤོར་སྦེ་ མི་རྩིས། ལཱ་འགོ་བཙུགས་ནི་དང་ ལོ་གཅིག་འགྱོ་ནི་ ཡང་ན་ དུས་ཚོད་ཀྱི་མཇུག་ལྷོད་པའི་ཤུལ་ལས་ ཕྱིར་ཐོག་ལས་ རྩིས་འགོ་བཙུགསཔ་ཨིན།
སྐུགས་འདི་ ག་ཅི་མེན་ན། འདི་ ནཱ་ལུ་ ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོད་པའི་ཁས་ལེན་ཚུ་གི་ བཅུད་དོན་ཅིག་ཨིན། འགོ་འཁྲིདཔ་ཅིག་གི་ལས་ཡུན་གྱི་ཐོག་ལུ་ ཐག་བཅད་ཅིག་མེན། འདི་གིས་ ཁས་ལེན་ཆེ་བ་ཅིག་ལུ་ ཁས་ལེན་ཆུང་བ་ཅིག་ལས་ ལྗིད་ཚད་ལྷག་པ་ མི་བྱིན། འདི་ ཁས་ལེན་ག་ཅི་ཚུ་ ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ལུ་ རག་ལསཔ་ཨིནམ་དང་ ལས་ཡུན་གྱི་འགོ་ཐོག་ལུ་ཡོད་པའི་ འགོ་འཁྲིདཔ་ཅིག་གི་ ཁས་ལེན་ལེ་ཤ་ཅིག་ ད་ལྟོ་ཡང་ བསྒྲུབ་བཞིན་ཡོདཔ་ཨིན། ལྗིད་ཚད་འདི་ཚུ་ ཝེབ་ས་ཁོངས་འདི་གི་དོན་ལུ་ གདམ་ཁ་རྐྱབ་མི་ ལམ་སྲོལ་ཅིག་ཨིན། ལམ་སྲོལ་སོ་སོ་ཅིག་གིས་ གྲངས་སོ་སོ་ ཐོན་འོང་།
འབྱུང་ཁུངས
ཁས་ལེན་རེ་རེ་གིས་ ཁས་ལེན་འདི་ ག་ཏེ་ལུ་ འབད་ཡི་ག་ དེ་ལས་ དེའི་གནས་སྟངས་ ག་ཅི་ལུ་ བརྟེན་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ སྟོནམ་ཨིན། ལྷག་མི་ཅིག་གིས་ ཁ་ཕྱེ་ཚུགས་པའི་འབྲེལ་ལམ་ མེད་པར་ ཁས་ལེན་གསརཔ་ ཝེབ་ས་ཁོངས་ནང་ བཙུགས་མི་ཚུགས། དེ་ལས་ ཤོག་ལེབ་ངོ་མ་ བཏོན་གཏང་པ་ཅིན་ ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཤོག་ལེབ་ཀྱི་འདྲ་བཤུས་ཅིག་ བཞག་དགོཔ་སྦེ་ Internet Archive ལུ་ ཞུ་བ་འབདཝ་ཨིན།
ཧེ་མ་ཤོས་ཀྱི་ ཁས་ལེན་ 1,729 འདི་ཚུ་ མི་མང་གི་ཐོ་ཡིག་ལས་ AI དཔེ་ཚད་ཅིག་གི་རོགས་རམ་ཐོག་ལས་ ཟིན་བྲིས་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཚུ་ནང་ འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་མིང་ བཀོད་ཡོད་རུང་ འབྲེལ་ལམ་ མ་བཙུགས། དེ་ལས་ རང་བཞིན་འཚོལ་ཞིབ་ཅིག་གིས་ འབྲེལ་ལམ་ཚུ་ བཙུགས་ཡོདཔ་དང་ དེ་གིས་ འཚོལ་ཞིབ་གྲུབ་འབྲས་ནང་ ཐོབ་མི་དང་ བདེན་དོན་དེ་ ཡོདཔ་སྦེ་ ངོས་འཛིན་འབད་མི་ ཤོག་ལེབ་ཚུ་རྐྱངམ་ཅིག་ བཞག་ཡོདཔ་ཨིན། ཐོ་བཀོད་དང་ འབྲེལ་ལམ་ ག་ཅི་ཡང་ མི་ཅིག་གིས་ རེ་རེ་བཞིན་ བདེན་དཔྱད་འབད་དེ་མེད། ག་ཅི་ཅིག་ ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པ་ཅིན་ སྙན་ཞུ་འབད་གནང་།
ཁས་ལེན་གསརཔ་ ག་དེ་སྦེ་ ཁ་སྐོང་རྐྱབ་ཨིན་ན
བདུན་ཕྲག་རེ་ལུ་ཚར་གཅིག་ རང་བཞིན་ཞིབ་འཚོལ་ཅིག་གིས་ ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོད་པའི་འགོ་འཁྲིདཔ་རེ་རེ་གི་ གཞུང་འབྲེལ་ཝེབ་ས་ཁོངས་དང་ གསར་འགྱུར་ཚུ་ནང་ བདུན་ཕྲག་དེ་ནང་ འབད་མི་ཁས་ལེན་ཚུ་དང་ ཧེ་མ་ལས་ ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོད་པའི་ཁས་ལེན་ཚུ་གི་ ཡར་འཕེལ་གསརཔ་ཚུ་ འཚོལཝ་ཨིན། ག་གིས་ཡང་ ཐོ་བཀོད་འབད་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ ག་ཅི་གི་ཤོག་ལེབ་ལས་ཡང་ འབྲེལ་ལམ་དང་གཅིག་ཁར་ ཁས་ལེན་ཅིག་ ཕུལ་ཚུགས།
ལམ་གཉིས་ཆ་ར་ བསྐྱར་ཞིབ་ཀྱི་གྱལ་རིམ་ གཅིག་ནང་ལུ་ འགྱོཝ་ཨིན། བསྐྱར་ཞིབ་པ་ཅིག་གིས་ འབྱུང་ཁུངས་ ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ ཚིག་ཚུ་ ཞིབ་དཔྱད་འབད་དེ་ ཆ་འཇོག་ ཡང་ན་ ངོས་ལེན་མེད་པ་ འབདཝ་ཨིན། ཞིབ་འཚོལ་ནང་ ཐོབ་མི་ ཡང་ན་ མི་མང་གིས་ ཕུལ་མི་ ག་ཅི་ཡང་ བསྐྱར་ཞིབ་པ་ཅིག་གིས་ ཆ་འཇོག་མ་འབད་ཚུན་ ཝེབ་ས་ཁོངས་ནང་ མི་སྟོན།
སྐུགས་མ་བྱིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ
ཐོ་བཀོད་འདི་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་བཙག་འཐུ་ཅིག་གི་ཐོག་ལས་ ལས་འཛིན་ནང་ འཛུལ་མི་འགོ་འཁྲིདཔ་ཚུ་ ཚུདཔ་ཨིན། བཙག་འཐུ་དེ་ རང་དབང་ཅན་དང་ དྲང་བདེན་ཨིན་ན་མེན་ན་ ནཱ་ལུ་ ཐག་མི་བཅད། དེ་ ཚོགས་སྡེ་གཞན་ཚུ་གིས་ འབདཝ་ཨིནམ་དང་ གྲུབ་འབྲས་ཅིག་ལུ་ རྩོད་གཞི་ཡོད་པ་ཅིན་ འགོ་འཁྲིདཔ་དེ་གི་ཤོག་ལེབ་ནང་ བཀོད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་ 44 སྐུགས་མེད་པར་ འགྲེལ་བཤད་དང་གཅིག་ཁར་ ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་ཡོད། དེ་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་བཙག་འཐུ་ཅིག་གིས་ འགོ་འཁྲིདཔ་ གདམ་ཁ་མ་རྐྱབ་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་ བདམས་ཡོད་པའི་འགོ་འཁྲིདཔ་རྐྱང་པ་ཅིག་མེད་པའི་ མང་གཙོ་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་ཙ་ དེ་ལས་ ལྟ་རྟོག་པ་ཚུ་གིས་ ཁོང་གི་བཙག་འཐུ་ཚུ་ འགྲན་བསྡུར་ཅན་སྦེ་ ཚད་མ་འཇལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་ ཧེ་མ་ སྐུགས་ནང་ལས་ ལོགས་སུ་བཞག་ཡོད་པའི་ ཨཕ་རི་ཀ་གི་ཕྱི་ཁའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ཨིན། སྡེ་ཚན་མཇུག་མ་འདི་ ད་ལྟོའི་ལམ་ལུགས་ཀྱི་འོག་ལུ་ ད་ཚུན་ བསྐྱར་ཞིབ་འབད་དེ་མེད། ལམ་ལུགས་འདི་ ཟླ་ 11 ཕྱི་ལོ་ 2026 ལུ་ ཨཕ་རི་ཀ་ལུ་ དང་པ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཅི།
རྒྱལ་སྤྱིའི་སྟོན་རྟགས
ག་བསྡུར་ཤོག་ལེབ་ནང་ འགོ་འཁྲིདཔ་རེ་རེ་གི་ཐོ་ཡིག་དང་གཅིག་ཁར་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་འཛིན་ཚུ་གིས་ དཔར་བསྐྲུན་འབད་མི་ སྟོན་རྟགས་ཚུ་ བཞགཔ་ཨིན: Transparency International གི་ ངན་ལྷད་མཐོང་སྣང་སྟོན་རྟགས་དང་ འཛམ་གླིང་དངུལ་ཁང་གི་ Worldwide Governance Indicators དང་ World Development Indicators, V-Dem Institute གི་ མང་གཙོ་དང་ སྤྱི་མིའི་རང་དབང་གི་སྟོན་རྟགས་ཚུ་ Freedom House གི་ གནས་རིམ་ཚུ་ དེ་ལས་ UNDP གི་ མིའི་གོང་འཕེལ་སྟོན་རྟགས་ཚུ་ཨིན།
དེ་ཚུ་གིས་ མི་གཅིག་མེན་པར་ རྒྱལ་ཁབ་ཧྲིལ་བུམ་ སྟོནམ་ཨིན། སྟོན་རྟགས་རེ་རེ་ ལས་ཡུན་འགོ་བཙུགས་པའི་ལོ་དང་ ལས་ཡུན་གྱི་ལོ་ གསར་ཤོས་ཀྱི་དོན་ལུ་ སྟོནམ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ གྲངས་དང་པ་འདི་གིས་ འགོ་འཁྲིདཔ་ལུ་ ཧེ་མ་ལས་ཐོབ་པའི་གནས་སྟངས་ སྟོནམ་ཨིན།
སྐད་ཡིག
ཝེབ་ས་ཁོངས་འདི་ སྐད་ཡིག་ 42 ནང་ཐོབ་ཚུགསཔ་ཨིནམ་དང་ དེ་ནང་ རྗེས་འདེད་འབད་མི་རྒྱལ་ཁབ་རེ་རེའི་ གཞུང་འབྲེལ་ཡང་ན་ གཞུང་གིས་ངོས་ལེན་འབད་ཡོད་པའི་སྐད་ཡིག་ཅིག་ཚུདཔ་ཨིན། ཁས་ལེན་གྱི་ཐོ་ཡིག་དང་ དེ་ཚུ་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ འགོ་འཁྲིདཔ་ཚུ་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ལུ་སྐུགས་མ་བྱིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཚུ་ ཨིང་ལིཤ་སྐད་ནང་ཞིབ་འཚོལ་འབད་དེ་བྲིས་ཡོདཔ་ཨིན། སྐད་ཡིག་གཞན་ཚུ་ནང་ འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་སྐད་བསྒྱུར་འབད་དེ་ཡོདཔ་དང་ ཁས་ལེན་རེ་རེ་ འདི་གི་ཨིང་ལིཤ་སྐད་ཀྱི་ཚིག་ངོ་མ་ནང་ སྟོན་ཚུགས་ནི་དང་ དེ་འདི་ གཞི་རྟེན་སྦེ་ལུསཔ་ཨིན། མིང་དང་ ཚོགས་པའི་མིང་ ལུང་འདྲེན་ འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་མགོ་མིང་ཚུ་ ཐོ་བཀོད་འབད་མི་ལྟར་བཞགཔ་ཨིན། རོགས་རམ་པ་གིས་ དྲི་བའི་སྐད་ཡིག་ནང་ལན་བྱིནམ་ཨིན།
བཅོས་ཁ
ཐོ་ཡིག་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ནང་ འཛོལ་བ་ཡོདཔ་ ཚོད་དཔག་བཏུབ་ཨིནམ་དང་ བཅོས་ཁ་ཚུ་ལུ་ དགའ་བསུ་ཞུ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཤོག་ལེབ་ནང་ ཁས་ལེན་ག་ཅི་རང་ ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ འཛོལ་བ་སྙན་ཞུ་འབད འདི་ གདམ་ཁ་རྐྱབ། འཛོལ་བ་ག་ཅི་ཨིན་ན་ སླབ་སྟེ་ དེ་སྟོན་མི་འབྲེལ་ལམ་ཅིག་ བྱིན། སྙན་ཞུ་ཚུ་ བསྐྱར་ཞིབ་པ་ དེ་ཚུ་ཁར་ར་ འགྱོཝ་ཨིནམ་དང་ སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་ རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་བ་ཅིན་ ཐོ་ཡིག་ བཅོས་ཁ་རྐྱབ་ཨིན།
ཝེབ་ས་ཁོངས་ནང་གི་ ཁས་ལེན་རེ་རེ་གིས་ འདི་བརྟེན་ཡོད་པའི་འབྱུང་ཁུངས་ཚུ་སྟོནམ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ ག་གིས་ཡང་ ཐོ་བཀོད་ཅིག་ འབྱུང་ཁུངས་དེ་ཚུ་དང་ག་བསྡུར་འབད་དེ་ཞིབ་དཔྱད་འབད་ཚུགས་ནི་དང་ ག་ཏེ་ལུ་ཁ་མ་ཚང་ཡོདཔ་ཨིན་ན་ སྙན་ཞུ་འབད་ཚུགས།
ཤེས་ཡོད་པའི་ཚད་མཚམས
- ཁྱབ་ཚད་ འདྲ་མཉམ་མེད། རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་བ་ཚུ་གི་ཐོ་ཡིག་ རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་བ་ཚུ་ལས་ ཆ་ཚང་བ་ཨིན།
- ཐོ་ཡིག་ཚུ་ བྱུང་རིམ་ཚུ་ལས་ ཤུལ་ལུ་ ལུས་ནི་ཡོད། དམིགས་བསལ་དུ་ བཙག་འཐུ་ ཡང་ན་ གཞུང་འགྱུར་བའི་ ཤུལ་ལས་ ལམ་སང་ཨིན།
- ཨིང་ལིཤ་སྐད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཚུ་ ཚད་ལས་བརྒལ་ཏེ་ ཚུད་དེ་ཡོད།
- རང་བཞིན་ལྷག་ནི་ལུ་ བཀག་ཆ་འབད་མི་ སྟེགས་བུ་ཚུ་ནང་ འབད་མི་ཁས་ལེན་ཚུ་ བདུན་ཕྲག་རེའི་ཞིབ་འཚོལ་ནང་ ལུས་འོང་།